Kategori: Makaleler

Vücutta Kaç Litre Kan Var? Farklı Yaklaşımlar ve Derinlemesine Bir İnceleme Konya’da yaşayan, 26 yaşında bir mühendis ve sosyal bilimlere meraklı bir genç olarak hayatımda bazen kafamda sürekli bir tartışma ortamı olur. Hani, bir konuya bilimsel ve analitik bir bakış açısıyla yaklaşmak isterken, bir yandan da duygusal ve insani bir perspektiften olaylara bakma isteğiyle çırpınırım. Bu içsel ikilem, bazen çok garip sonuçlar doğurur ama sonrasında o iki bakış açısını birleştirip daha derinlemesine düşünmeyi severim. Bugün, vücutta kaç litre kan olduğu sorusunu inceleyeceğiz. Bu basit gibi görünen soru, hem bilimsel bir gerçekliği ortaya koyarken, hem de insan bedeni hakkında düşündürmeye neden…

Arşullah Ne Demek? Köklerinden Günümüze Bir Yolculuk Bir sabah kahvemi alıp pencerenin önüne oturduğumda, aklıma takılan bir kelime vardı: “Arşullah”. Nereden gelmişti bu kelime, neyi ifade ediyordu ve neden duyduğumda kalbimde bir merak kıvılcımı yanıyordu? Hepimiz zaman zaman gündelik dilin içinde öyle kelimelerle karşılaşırız ki, anlamını bilmesek de ruhumuzda bir yankı bırakır. İşte “Arşullah” da öyle bir kelimeydi; hem tarihî bir derinliği vardı hem de günümüz tartışmalarına ışık tutuyordu. Tarihsel Kökenler: Arş ve İlahi Kavramların Buluşması “Arşullah” kelimesi, Arapça kökenli iki kelimenin birleşiminden oluşur: “Arş” ve “Allah”. Arapça’da “arş” kelimesi genellikle “taht” veya “yüksek bir makam” anlamına gelir. İslam düşüncesinde…

Maltoz İndirgen mi? Felsefi Bir Perspektif Düşünün ki bir mutfakta küçük bir tatlı kaşığı maltoz var; gözle görülür bir eylemsizlikle cam kavanozunda duruyor. Bu sıradan görüntü, aslında etik, epistemoloji ve ontoloji bağlamında derin sorulara kapı aralar: Bir maddeyi, bir kavramı veya bir olguyu indirgemek mümkün müdür? Ve eğer mümkünse, bunu yaparken hangi değerleri, bilgiyi ve varlık anlayışını göz ardı ediyor olabiliriz? İşte bu basit soru, “Maltoz indirgen mi?” sorusu, felsefenin farklı dallarını devreye sokarak, gündelik hayattaki kavramların ardındaki derin yapıların farkına varmamızı sağlar. Ontoloji Perspektifi: Varlık ve Maltoz Ontoloji, varlığın doğasını ve “şey olma” durumunu sorgular. Maltoz, kimyasal bir bileşik…

Tasavvufta Ali Ne Demek? Bir Gerçekle Yüzleşme Tasavvuf, üzerine sayısız yorum yapılmış, karmaşık bir sistem. İçine daldığınızda sizi bir anlam çölüne sokar; binlerce farklı görüş, binlerce farklı metin ve binlerce farklı öğretinin hepsi bir arada karışır. Ama her şeyin başlangıcında yatan temel bir gerçek vardır: Ali. Evet, İslam’ın önemli şahsiyetlerinden biri olan Ali’nin tasavvuftaki yeri, bir çok kişi için hala sırlarla dolu. O yüzden, “Tasavvufta Ali ne demek?” diye sorduğumda, hemen herkesin zihninde farklı cevaplar belirecek. Benimki ise şöyle başlar: Ali, bir çok şeyin simgesidir; ama en çok da tartışmanın, karşıtlıkların ve bazen de takıntıların… Tasavvuf ve Ali: Metinlerin Arasında…

Matematik Sözel mi? Farklı Yaklaşımlarla Derinlemesine İnceleme Giriş: Matematik ve Sözel Yetiler Arasındaki İnce Çizgi Konya’da, küçük bir kasabada büyüyen ve hem mühendislik hem de sosyal bilimlere büyük ilgi duyan bir genç olarak, sıkça kafamda düşündüğüm bir sorudur: Matematik gerçekten sözel bir disiplin mi? Benim gibi bir insanın kafasında hem analitik düşünmeyi sevmesi, hem de insan psikolojisi ve duygusal zekâya ilgi duyması, bu soruyu daha da ilginç kılar. Çünkü bir yanda içimdeki mühendis her zaman “Matematik tam bir teknik bilimdir! Sözel değil, kesin ve keskin bir dil kullanır!” derken, içimdeki insan tarafım da “Ama bir düşün! Matematik bazen duygusal bir…

TON 618: Güneş Kütlesinin Çok Ötesinde Bir Evrenin Gizemi Bir gün, belki de 5-10 yıl sonra, evrenin derinliklerinden gelen verilerle tanışacağız. O zaman, bir zamanlar yalnızca astronomların ilgisini çeken TON 618 gibi galaksiler, belki de bizim yaşamımızın bir parçası olacak. Günümüzün bilimsel tartışmalarında, TON 618 gibi süper kütleli kara deliklerin büyüklüğü ve etkileri üzerine yapılan çalışmalar, gelecekte günlük hayatımıza nasıl yansıyacak, bu soruyu sorarak bir göz atmak istiyorum. Bu yazıda, TON 618’in güneş kütlesine oranla ne kadar büyük olduğunu ve ilerleyen yıllarda bu tür bilgilerin hayatımızı nasıl şekillendireceğini düşündükçe hem umutlu hem de kaygılı hissettiğim noktaları paylaşacağım. — TON 618:…

Incinen Kavramının Tarihsel Yolculuğu Geçmişin derinliklerine baktığımızda, bugünü anlamak için sadece olayları değil, kelimelerin ve kavramların evrimini de incelemek gerekir. “Incinen” kelimesi, incinmişlik, hassasiyet ya da kırılganlık gibi anlamlar taşırken, tarih boyunca toplumsal, kültürel ve psikolojik bağlamlarda farklı nüanslarla ortaya çıkmıştır. Bu yazıda, incinen kavramını tarihsel bir perspektifle ele alacak, kronolojik olarak önemli dönemeçleri ve toplumsal kırılma noktalarını tartışacağız. Ortaçağ ve Erken Modern Dönemde Incinen Ortaçağ Avrupa’sında, incinen kavramı çoğunlukla bedensel veya ruhsal kırılganlık bağlamında kullanılmıştır. Dönemin manastır kayıtlarında ve günlüklerde, hastalık veya fiziksel acı yaşayan bireyler için “incinen” ifadesi sıkça görülür. İngiliz tarihçi Barbara Rosenwein’in çalışmaları, bu dönemde incinen…

Fer’i Nitelik Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden İnceleme İstanbul’da, her gün toplu taşımada yol alırken gözlerim bazen kendiliğinden çevremdeki insanları tarar. Bir çocuğun okula gitme telaşı, bir kadının sabahın erken saatlerinde işe yetişme çabası, yaşlı bir adamın toprağa atacağı bir adım kadar yavaş yürüyüşü… Tüm bu sahneler, günümüz toplumunun ve insanlarının farklı özelliklerini, taleplerini ve mücadelelerini gösteriyor. Ama bir şey dikkatimi çekiyor: Bu günlük yaşamın içinde, “Fer’i nitelik nedir?” sorusu hep kafamda dönüp duruyor. Çünkü her bir insanın sahip olduğu nitelik, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında farklı açılardan şekilleniyor. Toplumsal Cinsiyetin Fer’i Nitelik Üzerindeki Etkisi…

id=”4hrn6d” Farsça mı Öğrenmek Daha Zor, Arapça mı? Küresel ve Yerel Açılardan Bir Karşılaştırma Bursa’da yaşıyorum, 26 yaşındayım ve işim gereği hem Türkiye’deki gelişmeleri hem de dünyayı takip etmeye çalışıyorum. Geçenlerde bir arkadaşım, “Farsça mı öğrenmek daha zor, Arapça mı?” diye sormuştu. Biraz düşündüm, çünkü her iki dili de farklı açılardan incelemek lazım. Hem Türkiye’de, hem küresel çapta, bu dillerin nasıl algılandığını bilmek önemli. Kendi deneyimlerimi ve gözlemlerimi paylaşarak bu soruyu irdelemek istiyorum. Hazırsanız, dil öğrenme yolculuğunda biraz kafa karıştırıcı ama ilginç bir yolculuğa çıkalım. Farsça mı Öğrenmek Daha Zor, Arapça mı? Kültürel Bir Bağlamda İlk önce kültürel bir bakış…

Viking Çağı’nın Sonu: Bir Felsefi Keşif Bir zamanlar denizlerin, kasırgaların ve uzak kıyıların hâkimi olan Vikingler, geride sadece kaleler, gemi mezarları ve efsaneler bıraktı. Peki, bu kudretli toplum neden ve nasıl tarih sahnesinden çekildi? İnsan doğasının, bilginin ve ahlaki tercihlerin sınandığı bir perspektiften baktığımızda, Viking Çağı’nın sonunu anlamak yalnızca tarihsel bir mesele değil, felsefi bir keşif halini alıyor. Siz hiç kendi kararlarınızın, içinde bulunduğunuz kültürel ve toplumsal bağlamın sizi şekillendirdiğini düşündünüz mü? Bir etik ikilemle karşılaştığınızda, hangi bilgiyi esas alırsınız, hangi değeri yüceltirsiniz ve hangi varoluşsal soruyu sorarsınız? Bu sorular Vikinglerin düşüşünü anlamaya çalışırken de karşımıza çıkıyor. Etik Perspektiften Vikinglerin…