Züppelik Ne Demek TDK?
İzmir gibi bir şehirde yaşarken, sürekli karşılaştığım şeylerden biri, bazı insanların kendini “özel” hissetme çabası. Hani şu, her fırsatta fazla şık giyinen, yüksek sesle konuşan ve etrafındaki herkesi aşağılayan tipler vardır ya, işte onlara “züppelik” diyoruz. Peki, züppelik ne demek TDK? Türk Dil Kurumu, züppeliği “kendini beğenmişlik, aşırı gururluluk” şeklinde tanımlıyor. Bir kavram bu kadar yerinde bir şekilde açıklanabilir mi? Züppelik, tıpkı yerinde duramayan bir çocuğun elleriyle etrafa şekiller çizmesi gibi; bazen gereksiz, bazen de bir şekilde komik ve tepkisel olabiliyor. Şimdi, gelin bu kavramı biraz tartışalım, züppeliğin neler getirdiğine, ne gibi olumsuzluklar doğurduğuna bakalım.
Züppeliğin Güçlü Yönleri: “Züppelik” Bir Kimlik Midir?
Züppeliği savunmak için kolay bir nokta bulmak oldukça zor olsa da, bence bu kavramda hoş bir yön de var. Züppelik, aslında bazen kişisel bir duruş olabilir. Evet, insanlar kendilerini “ağır” göstererek, belki de çevrelerine farklı bir kimlik sunmaya çalışıyorlar. Ama bu kimlik, her zaman eleştiri alacak kadar negatif bir şey olmayabilir. Kendini beğenmişlikten çok, özgüvenin bir aşırıya kaçışı olarak da görülebilir. Gerçekten özgüvenli bir insan, bazen bir şeyleri başkalarından daha iyi biliyor olabilir. Fakat burada önemli olan, bunu göstermekle ilgili duruşunu nasıl sergilediği. Kısacası, züppelik bir tür “dışarıya dönük kimlik yapma” çabası olabilir.
İzmir’de özellikle gençlerin sosyal medyada, daha doğru bir ifadeyle “Instagram’da” züppelik sergileyerek kendilerini tanıtma çabalarına sıkça rastlıyorum. Yeni bir koleksiyon giymek, her gün farklı bir restoranda yemek yemek ve bunları kameraya almak… Kimi zaman düşündürücü bir hal alıyor. Züppelik, aslında bir anlamda insanın “görülme” ihtiyacını karşılıyor olabilir. Yani, belki de bir kimlik inşa etmenin yolu, dışarıya karşı güçlü görünmekten geçiyor. Belki de bu, insanlar için daha rahat edebilecekleri bir alan yaratıyor.
Züppeliğin Zayıf Yönleri: Gerçeklikten Uzaklaşma
Züppeliğin en büyük zayıf yönü, her zaman gerçeklikle bağlarını koparmasıdır. Çünkü züppelik, genellikle takınan bir tavırdan başka bir şey değildir. “Gerçekten kendini beğenmiş bir insan mı, yoksa sadece başkalarına hoş görünmek için mi böyle davranıyor?” sorusu, tam da burada devreye giriyor. Bir yandan çokça eleştirdiğimiz ve sosyal medyada paylaşılan “lüks yaşam” fotoğrafları, diğer yandan gerçek dünyada bu tavırları sergileyen insanların çoğu aslında yalnız ve öz güven eksikliği olan bireylerdir. Evet, doğru. Züppelik, aslında bir maske olabilir. İnsanların gerçeklikten kaçma, içinde bulundukları durumdan memnuniyetsizliklerini gizleme şeklidir.
Züppeliğin en net örneklerinden biri, genellikle büyük bir şehirde yaşayan ama hayatın gerçeğinden uzak bir yaşam süren, “her şeyim mükemmel” izlenimi veren insanlardır. O kadar mükemmel değildirler. Şu koca dünyada, ne birinin Instagram’a koyduğu fotoğraflarına bakıp özenebiliriz, ne de orada yazdığı yalanlara inanabiliriz. Çünkü züppelik, en nihayetinde gerçeklerle yüzleşmekten kaçmaktır. Sosyal medyada paylaşılacak bir kahve fincanı, ya da şık bir restoranda çekilen yemek fotoğrafı ne kadar “güzel” görünse de, bu paylaşımlar aslında bir yansıma değil, gerçeği yansıtmaz. Züppelik, bir gösterişin ötesine geçemez, bir illüzyondur.
Züppelik ve Toplumda Yeri
Züppelik, her ne kadar bazı insanlar için eğlenceli ve trend bir davranış biçimi olsa da, bir noktada toplumun dengesini bozan bir unsura dönüşebilir. İnsanlar birbirlerini taklit etmek, “beğenilmek” uğruna kendilerini zor durumda bırakabilirler. Örneğin, iş yerlerinde kendini beğenmiş davranışlar sergileyen, ya da sosyal medyada her fotoğrafını en iyi ışıkla çeken kişiler, sosyal ilişkilerde sorunlar yaratabilir. Bunu yaparken, “gösteriş” duygusunu benimsediği için insanlara karşı daha soğuk ve mesafeli olurlar. Bu da uzun vadede, toplumda sahte ve gerçeği yansıtmayan ilişkilerin artmasına yol açabilir. Birinin “züppelik” olarak nitelendirilen davranışları, bir süre sonra o kişinin etrafındaki insanlarla bağlarını zayıflatabilir. Çünkü insanlar, gerçek olmaktan ziyade, sadece “iyi” görünmeye çalışan bir kişiye daha fazla dayanamazlar.
Züppelik Hakkında Soru: Gerçekten Bir Yönü Var Mı?
Şimdi bir soru soralım: Züppelik, bir kimlik inşa etme çabası mı, yoksa sadece başkalarına hoş görünme kaygısı mı? Bu soruya net bir yanıt vermek zor, çünkü hepimizin züppelik anlayışı farklı. Bazı insanlar, daha gösterişli yaşamanın, kendilerini daha değerli ve başarılı hissetmelerine yardımcı olduğuna inanırken, diğerleri bu tür davranışları abartılı ve yüzeysel buluyor. Gerçekten de, bu iki bakış açısını birbirinden ayıran ne olabilir? Belki de asıl mesele, toplumun neyi değerli kabul ettiğiyle ilgilidir. Eğer toplum, dışarıya karşı sürekli olarak “zengin”, “başarılı” ve “güçlü” görünümlü bireyleri ödüllendiriyorsa, züppelik de bir tür hayatta kalma aracı haline gelebilir.
Sonuç: Züppelik, Toplumun Aynası mı?
Züppelik, toplumun farklı kesimlerinde farklı şekillerde karşımıza çıkan bir kavram. Kimi zaman bir kimlik inşa etme aracı olarak, kimi zaman da yalnızca bir maskedir. Sosyal medyanın etkisiyle, züppelik eğilimleri daha da belirginleşmişken, bu eğilimlerin uzun vadede toplumu nasıl şekillendireceğini düşünmek gerek. Züppelik, belki de daha fazla görünme, daha fazla onay alma arzusunun bir ürünü. Ama ya bu gerçekten bizi daha iyi bir insan yapıyorsa, ya da her şey sadece bir yanılsama ise? Züppelik, sadece bireysel bir tutum değil, aynı zamanda toplumsal bir sorunun yansımasıdır. Bu yüzden her birimizin, züppelik anlayışımızı sorgulamamız gerekebilir.